Kıbrıs Barış Harekâtı’nın İkinci Aşaması: 14 Ağustos 1974 ve Tarihi Karar

14 Ağustos 1974 tarihi, Türk siyasi ve askeri tarihinin en kritik dönemeçlerinden biri olarak hafızalarda tazeliğini korumaktadır. Birinci Kıbrıs Barış Harekâtı’nın ardından sağlanan ateşkes süreci, diplomasi masasında beklenen barışçıl çözümü getiremeyince, Türkiye Cumhuriyeti devleti ikinci bir müdahalenin kaçınılmaz olduğuna karar vermiştir. Bu tarihi karar, sadece bir toprak kazanımı değil, adada yaşayan Türk varlığının tamamen silinmesini önlemek adına atılmış hayati bir adımdır.

Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmelerde Türkiye, Birleşik Krallık ve Yunanistan temsilcileri bir araya gelmişti. Ancak Yunan tarafı, Cenevre Deklarasyonu’nun yükümlülüklerini yerine getirmek yerine zaman kazanmaya çalışıyor, Türk köylerindeki kuşatmaları kaldırmıyordu. Türkiye’nin sunduğu federasyon ve güvenlik önerileri reddediliyor, diplomatik bir oyalama süreci yürütülüyordu. Dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in, Başbakan Bülent Ecevit’e gönderdiği "Ayşe Tatile Çıksın" parolası, diplomasinin tükendiği ve Türk ordusunun harekete geçeceği anın sembolü oldu. Bu parola, Güneş'in kızı Ayşe Güneş'in isminden mülhem bir şifre olarak tarihe altın harflerle yazıldı.

14 Ağustos sabahının ilk ışıklarıyla birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri, adanın kuzeyinde barış ve güvenliği tesis etmek amacıyla harekete geçti. Harekatın ikinci aşaması, askeri açıdan çok daha geniş bir alanı kapsıyordu. Türk birlikleri kısa sürede Lefkoşa, Mağusa ve Lefke hattına doğru hızlı bir ilerleyiş kaydetti. Aynı günün akşamına doğru Türk askerlerinin başkent Lefkoşa’ya girişi, adadaki dengeleri tamamen değiştirdi. Lefkoşa sokaklarında yankılanan tank sesleri ve Türk askerinin kararlı duruşu, yıllardır baskı altında yaşayan Kıbrıs Türk halkı için bir bayram havası yarattı. İnsanlar sokaklara dökülerek Mehmetçiği büyük bir sevinç ve gözyaşlarıyla karşıladı.

Lefkoşa'nın kontrol altına alınması, stratejik olarak adanın kalbinin güvence altına alınması demekti. Şehirdeki Rum tahkimatları bir bir dağıtılırken, Türk askerinin disiplinli ve hukuka saygılı tutumu, sivil kayıpların yaşanmamasında büyük rol oynadı. Bu harekat sonucunda çizilen sınırlar, bugünkü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin temellerini oluşturmuş ve Türk halkının adada azınlık statüsünden, egemen bir halk statüsüne geçişini hızlandırmıştır.

Sonuç olarak, 14 Ağustos 1974’te gerçekleştirilen ikinci askeri harekât, Türkiye’nin garantörlük haklarını kullanarak uluslararası hukuktan doğan yetkilerini en etkin şekilde kullanmasıdır. Lefkoşa’ya girilmesiyle birlikte adada barışın fiziki sınırları belirlenmiş oldu. Bugün bu şanlı tarihin yıl dönümünde, özgürlük mücadelesinin lideri Dr. Fazıl Küçük, KKTC Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve tüm aziz şehitlerimizi saygı ve rahmetle anıyoruz. Onların bıraktığı miras, bugün adada başı dik bir şekilde yaşayan her bir Türk’ün varlık teminatıdır.