Sakarya Meydan Muharebesi: Türk Milleti'nin Makus Talihinin Yenildiği Yer

Türk Kurtuluş Savaşı’nın en kritik dönüm noktası olarak kabul edilen Sakarya Meydan Muharebesi, sadece askeri bir başarı değil, aynı zamanda bir milletin topyekûn direnişinin ve bağımsızlık azminin sarsılmaz bir simgesidir. 23 Ağustos 1921 tarihinde başlayan ve tam 22 gün 22 gece süren bu destansı mücadele, tarihe "Melhame-i Kübra" yani çok büyük ve kanlı savaş olarak geçmiştir. Sakarya kıyılarında yankılanan top sesleri, aslında bir imparatorluğun küllerinden doğan yeni bir devletin ayak sesleriydi.

Savaşın öncesindeki tablo oldukça karanlıktı. Kütahya-Eskişehir muharebelerinde alınan yenilgi sonrası Türk ordusu, stratejik bir kararla Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmişti. Bu durum, Ankara'da ve Meclis'te büyük tartışmalara yol açsa da, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın askeri dehası bu zorlu süreci bir fırsata çevirmeyi bildi. Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak adına yayımlanan Tekalif-i Milliye emirleri ile Türk halkı, elinde avucunda ne varsa ordusuyla paylaşmış, bağımsızlık yolunda her şeyini feda etmeye hazır olduğunu göstermiştir.

Sakarya Meydan Muharebesi'ni dünya askeri tarihine geçiren asıl unsur, Mustafa Kemal Paşa'nın uyguladığı yeni stratejiydi. O, geleneksel hat savunması yerine şu tarihi emri vermişti: "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." Bu strateji, savunma hattının herhangi bir yerinde gedik açılsa dahi, ordunun geri çekilmeyip her tepede, her köyde direnişe devam etmesini öngörüyordu. Yunan kuvvetleri, Türk ordusunu yok etmek için var gücüyle saldırsa da, bu inatçı ve azimli savunma karşısında adeta eridi.

22 gün süren amansız çarpışmaların ardından, 13 Eylül 1921 günü Yunan ordusu tam bir bozguna uğrayarak Sakarya’nın batısına çekilmek zorunda kaldı. Bu zafer, 1683 yılındaki İkinci Viyana Kuşatması’ndan beri süregelen Türk geri çekilişinin durdurulduğu nokta olması bakımından tarihi bir öneme sahiptir. Sakarya Zaferi ile birlikte, Türk milletinin kendi topraklarında esir edilemeyeceği tüm dünyaya ilan edilmiştir.

Zaferin siyasi sonuçları da askeri başarısı kadar büyüktür. Bu başarının ardından Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmış, Sovyetler Birliği ile Kars Antlaşması yapılarak doğu sınırları güvence altına alınmıştır. Meclis, bu büyük zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa’ya "Müşir" (Mareşal) rütbesi ve "Gazi" unvanını vermiştir. Sakarya Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz'un öncüsü olmuş ve nihai zafere giden yolu ardına kadar açmıştır.

Bugün bizlere düşen görev, Duatepe’de, Kartaltepe’de ve Sakarya’nın her bir karışında canlarını feda eden aziz şehitlerimizin mirasına sahip çıkmaktır. Onların sergilediği bu sarsılmaz irade, Türkiye Cumhuriyeti’nin temelindeki en güçlü harçtır. Sakarya Meydan Muharebesi'nin yıl dönümünde başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, tüm kahramanlarımızı rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.